跳至主要内容

Samideanoj, Ne Malamikoj! 是同志不是敌人!

La plej ofte uzataj retaj komunikiloj en Ĉinio estas QQ kaj Wechat, per kiuj oni establas multajn grupojn por homoj kun samaj hobioj, el kiuj certe ne mankas grupoj por Esperantaj subtenantoj. Sendube mi estas membroj de kelkaj Esperantaj grupoj.

Antaŭ nelonge, oni tiris min al en grupo de nova projekto de internacia helpa lingvo. Mi ne rifuzis, kvankam mi preskaŭ neniam parolas, nur iafoje legas enhavojn en la grupo.

En la pasinta monato, juna aktiva esperantisto demandis, kial mi restas en reta grupo kontraŭ-staranta Esperanton.

Mi demandis, kiel li sciis, ke mi estis en tiu grupo. Li respondis, ke ankaŭ li estis en tiu grupo. Ĉar tiu lingva projekto estas abomeninda malamiko de Esperanto, li aniĝis al tiu grupo por detrui ĝin!

Ĉu aliaj artefaritaj lingvoj estas malamikoj de Esperanto? Ĉu aliaj lingvaj projektoj post jaro 1887 rajtas naskiĝi? Ĉu ĉiuj aliaj lingvaj projektoj estas kontraŭ-starantoj de lingvo Esperanto? Ĉu parolantoj de aliaj artefaritaj lingvoj estas malamikoj de subtenantoj de Esperanto?

Tro multaj Esperantaj subtenantoj opinias, ke post apero de Esperanto, ĉiuj homoj, kiuj zorgas problemon de internacia lingvo, devas subteni lingvon Esperanto. Ĉiuj aliaj artefaritaj lingvoj detruas Esperanton, kaj parolantoj de ĉiuj aliaj artefaritaj lingvoj estas abomenindaj malamikoj de esperantistoj!

Se aliaj lingvaj projektoj ne rajtas aperi post Esperanto, kial Esperanto rajtis aperi post Volapük? Se parolantoj de aliaj novaj lingvaj projektoj estas perfidantoj de ideo de internacia lingvo, ĉu ankaŭ esperantistoj estas perfidantoj pro Volapük?

Same kiel Esperanto, ĉiuj aliaj lingvaj projektoj naskiĝis pro la ideo de egalaj homaj lingvaj rajtoj kaj facilaj komunikiĝo inter popoloj; same kiel esperantistoj, ĉiuj subtenantoj de aliaj lingvaj projektoj klopodas por tiu bela ideo. Do ni estas ne malamikoj, sed samideanoj, samideanoj por la sama ideo! Aŭ almenaŭ, ni ne estas malamikoj, sed nur konkurantoj, konkurantaj por la sama celo, konkurante per egaleco, facileco, racieco, logikeco kaj aliaj avantaĝoj. Ni havas saman ideon, saman celon, saman vojon, nur diferencajn komprenojn, juĝadojn kaj elektadojn.

Ni povas toleri aliajn pensojn, toleri aliajn religiojn, toleri aliajn vidpunktojn, toleri aliajn kutimojn, kial ni ne povas toleri aliajn artefaritajn lingvojn, kiuj prezentas al homaro pli multajn komparojn kaj elektojn?

Certe, esperantistoj rajtas aserti, ke Esperanto estas la plej bona kaj plej konvena artefarita lingvo. Sed ankaŭ subtenantoj de aliaj lingvaj projektoj rajtas tiel juĝi la siajn. Se ni deklaras, ke lingvoj de ĉiuj nacioj estas egalaj, kial aliaj artefaritaj lingvoj ne havas egalajn rajtojn?

Nun Esperanto jam fariĝas la plej populara internacia helpa lingvo. Se esperantistoj persistas, ke novaj lingvaj projektoj ne plu rajtas aperi, kaj ke ĉiuj aliaj projektoj devas perei, ĉu ni ne agas tro aŭtokrate? Kio estas diferencoj inter ni kaj aŭtokratoj, kiuj permesas nur unu penson? Kio estas diferencoj inter ni kaj religianoj, kiuj deklaras, ke ĉiuj anoj de aliaj religoj devas fali al en infero?

Subtenantoj de Esperanto kaj aliaj artefaritaj lingvoj estas ne malamikoj, sed samideanoj. Ni kune klopodu por la bela ideo de egalaj homaj lingvaj rajtoj!

Aŭtoro: Solis el Ĉinio

评论

此博客中的热门博文

让 Slax Linux 显示中文 Legi ĉinan lingvon en Slax Linux

    为了发挥身边老爷机们的余热,我一直在用虚拟机测试几种小型的 Linux 系统。以前我用过 Puppy Linux,但这个系统,在我现在的 VirtualBox 虚拟机上,鼠标乱跑,不好用。以前没有这个现象。     几个月前,我在一台超过10年的老笔记本上安装了 Linux Mint Xfce,完全能够满足需要了。今天又发现了 Slax Linux 这个袖珍的操作系统,32位的安装包才267MB。下载安装很顺利,但打开中文网页,汉字全部成了小方块儿。世界语的帽子字母 ĉ、ĝ、ĥ、ĵ、ŝ、ŭ 倒是显示正常。     分析是因为系统过于精简,没有集成中文字体。网上的中文字体包都是压缩的,下载解压太麻烦。虽然我也是从 Dos 系统开始学习计算机的,但用惯了 Windows 的菜单鼠标操作,就懒得再记忆 Linux 命令了。我把开源的谷歌中文思源黑体 SourceHanSansCN-Regular.otf 上传到我的网站,然后打开在浏览器输入地址下载。     下载后点击字体名称,又提示无法打开。看来 Slax Linux 也没有集成字体管理软件。在网上以“Slax Linux add fonts”为关键词搜索了一下,找到了添加字体的办法: 复制或者剪切下载的字体,打开 /usr/share/fonts/opentype 目录,粘贴。然后输入 fc-cache 清空字体缓存。     再刷新页面,中文还是乱码。     重启浏览器,再打开中文页面,好了,可以浏览中文网站了。

Saluton 的现实选择 Problemo de Prononco de Ĉinaj Esperantistoj

对于很多中国人学习者来说,除了字母 r 的发音是个难点外,字母 t k p 的发音也令人困惑:根据汉语拼音和英语字母的发音经验,读音明明就是 特、科、坡嘛,怎么一些老外读成了 德、哥、波? 最常用的Saluton,明明就是“萨芦通”,怎么有人读成“萨芦东”? 一些世界语爱好者,学习了多年的世界语,却只能说一句Saluton!,被称为永远的初学者。前两天突然意识到,学了30多年的世界语,自己却只能算半个初学者,因为我连一句正确的Saluton! 都不会说。 我是上高中时开始自学世界语的。那时还买不起录音机,所以学的哑巴世界语,一直把malamiko读成“马勒阿迷阔”,4年后才第一次听到磁带上的世界语发音。通过世界语磁带纠正后,不再把mal读成“马勒”了,但还是一直把saluton 读成“撒路通”,而不是“撒路东”,因为我实在分辨不出不送气的saluton和saludon的差别。 按照一些文章里的讲解,在世界语里,d 和 t 的差别,不在于是否送气,而在于是浊音还是清音。问题是,如果 t 不送气,我听不出来 t 和 d 的区别,不知道说话人的声带是否震动了,就像一些中国人分不清汉语拼音里的 l 和 n 一样。我的中学历史老师,一直叫意大利的墨索里尼为墨索里梨。 说实在的,我不喜欢外语学习,包括世界语的学习。完全是因为赞同语言平等的理想才学习世界语的。英语就没有好好学,世界语又是在英语的基础上学习的。我读英语时,t 就是读成 特 的,所以,世界语的 ptk 一直是读成坡特科,而不是波德哥。严格来说,这都是错误的吧。但我和老外聊天时,也没有影响交流,而且不少老外也是像我这样发音的。 不知道是谁规定的, d 要发成浊音,t 要发成清音?语法16条上当然没有规定每个字母的发音(我个人倾向于只认16条和逻辑),那这是柴门霍夫后来在什么书里规定的,还是后来其他人规定的? 现在再从另外一个角度说说有关送气和不送气的问题。 通过 中国世界语论坛 上的讨论交流,对于清音、浊音,大家都清楚了:清音声带不震动,浊音声带震动。并且,是否送气,也不是区别清音、浊音的标准。这两个问题,已经没有疑义了。 但世界语的 t 送气还是不送气?saluton到底是萨芦通还是萨芦东?坚持 t 不送气的(萨芦东),至今没有提供出令人信服的证据,只说是欧洲人的习惯,其实...

世界语需要掌握多少词汇? Kiom da Vortoj por Esperanto?

世界语有多少单词?学习世界语,需要掌握多少单词?这是经常有初学者会问到的问题。 回答这两个问题之前,先要明白,单词和词根是两个不同的概念。 在学校接受英语教育时,是以单词为基础单位学习英语词汇的。譬如,为了掌握 learn 、 pupil 、 school 、 master 、 unlearn ,你需要学习 5 个英语单词。而世界语并不需要你分别记忆这 5 个单词。你只需要学习 lern- 这一个词根,就可以根据 世界语的构词规则 ,派生出这五个世界语单词了: lerni ( learn )、 lernanto ( pupil )、 lernejo ( school )、 ellerni ( master )、 mallerni ( unlearn )。由此可以看出,世界语词汇的学习负担,比英语要轻很多。 那世界语需要学习多少个词根,用所学这些词根(包括词缀)又可以派生出多少个单词呢? 世界语插图大词典  Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto  2005 年版收录 16,780 个词根和 46,890 个单词。也就是说,这本收录词汇比较完备的词典,用 1 万多个词根(包括少部分词缀),构成了 4 万多个世界语单词。但你并不需要学习这么多词根,因为其中的很多词,一般人并不需要,如数学、物理、化学、哲学、经济学、医学、法律、生物学、天文学、地理学、宗教等方面的专业名词,以及一些地名、人名等。 国际世界语学院在上世纪 60 年代,曾经公布过一个 世界语基础词根表 ,收录了将近 2500 个世界语词根。这个表是世界语学院根据此前一些统计表和有关材料分析整理而成的。表中的词根,根据使用频率分成了 9 组,其中 1 至 8 组共 1717 个为常用和次常用词根,第 9 组 753 个为不常用词根。 Monato 杂志是国际著名的世界语杂志。这本杂志的文字是世界语的,但所有文章的内容都和世界语无关,是一本政治、经济及文化等方面的综合性杂志,内容涵盖了社会生活各个方面,撰稿人来自世界各地。有人把 Monato 杂志 2015 年前三期全部内容进行了汇总、整理,得出以下统计结果: 三期杂志的单词总数量为 21911 个,其中共有 6082 个不重复的单词,由 2224 个词根构成...