跳至主要内容

世界语骗子! Esperanta trompisto!

Kiam esperantistoj propagandas esperanton al la publiko, ili diris: la gramatiko de esperanto estas tre simpla, kaj la vortoj de esperanto estas malmultaj: lerninte vortojn rapida, diligenta, nova, oni povas facile formi la vortojn malrapida, maldiligenta, malnova, laŭ la esperanta vortofarada metodo. Kiel scienca estas la lingvo Esperanto! Admiras Esperanton ne-esperantistoj en sia koro.
当世界语者向公众宣传世界语时,他们说:世界语的语法很简单,世界语的单词也不多。学会了 rapida、diligenta、nova,根据世界语的构词方法,就可以很容易地生成 malrapia、maldiligenta、malnova。多么科学的一种语言啊!非世界语者在心里赞叹。

Ne-esperantistoj kredis la vortojn de esperantisto, kaj eklernis tiun “sciencan” lingvon. Post kelka tempo, la instruisto diris aliajn vortojn: malrapida, maldiligenta, malnova estas tro longaj, do ni ne plu uzu tiujn vortojn. Ni uzu la mallongajn formojn: lanta, pigra,olda.
非世界语者相信了世界语者的话,开始学习这种“科学的”语言。过了一段时间,老师的话又变了:malrapida、maldiligenta、 malnova 这些词太长了,我们别用这些词了。我们还是说  lanta、pigra、olda 吧。

Esperanta trompisto! Insultas la lernanto en sia koro.
世界语骗子!学生在心里骂道。


Ili varbas lernantojn al Esperanto kiel oni fiŝhokas.

Kial vi skribas “pigra” anstataŭ “maldiligenta”? Ĉu vi estas tiel lana? En la ĉina lingvo, “lan” signifas “maldiligenta”. Do, ankaŭ ni enkonduku laŭplaĉe novajn vortojn al en Esperanto! Vi pigras, ni lanas, kaj Esperanto pereos!
为什么要用 pigra 代替 maldiligenta?你们就这么“lana(懒)”吗?在汉语里,“lan” 是“懒惰”的意思。那,我们也可以在世界语里随意引进新词!你们说 pigri,我们说 lani,世界语早晚要玩儿完!

Ne miskomprenu min! Mi ne intencas enkonduki novajn vortojn el la ĉina lingvo, kaj nek volas akcepti ne-necesajn novajn vortojn el eŭropaj lingvoj. Ĉar la tro multaj vortoj malfaciligas Esperanton, kio malfaciligas ĝian disvastigon.
不要误解!我不是要随意从汉语引入新词,也不愿意接受从欧洲语言引入的不必要的新词。因为新词太多,会让世界语变难,无助于它的发展。

Jam pasis pli ol 100 jaroj, post kiam Esperanto aperis en nia mondo, dume aperas multaj novaj aferoj, kiujn esperanto devas priskribi per novaj vortoj. Sed, esperanto havas sian karakterizo, nome, ĝi povas derivi novajn vortojn per la malnovaj radikoj, kiujn oni ne bezonas lerni. Se oni rekte enkondukas vortojn el eŭropaj lingvoj, nur simple aldonante esperantajn finaĵojn, kiujn eŭropanoj konas senlernado, sed aliaj homoj devas lerni, tio malficilgas Esperanton kaj for-timigas ne-eŭropajn lernantojn. Fakte, nun en Ĉinio, estas pli kaj malpli lernantoj kaj parolantoj de Esperanto. Almenaŭ la malfaciliĝo, kaŭzita de la pli-multiĝado de la esperantaj novaj vortoj, rekte enirantaj el eŭropaj lingvoj, estas unu el la kialoj. Mi taksas, ke parolantoj de Esperanto estas malpli ol 1000 homoj en Ĉinio. Sed kiam mi parolis tion al esperanta veterano, li respondis al mi, ke estas nur ĉirkaŭ 100 parolantoj en Ĉinio, kiom fakte estas ignorebla, kompare kun 1406 milionoj da ĉinoj!
世界语已经问世100多年了。这期间出现的新事物,世界语需要用新词来描述。但世界语有其自身特点,即,它可以用已有的词根派生出新词,而这些词根,不需要再学习。如果我们直接在从欧洲引入的新词后简单地加上个世界语词尾,欧洲人不用学习就认识,但其他人却得学习,这将让世界语越来越难,并且会吓跑非欧洲的学生。实际上,现在中国的世界语者越来越少。至少因为世界语直接从欧洲语言引进的新词增加,是让世界语越来越难的原因之一。我估算,中国现在能说世界语的人,不到一千。但当我给一位老世界语者说起这个问题时,他告诉我,中国只有大约100人会说世界语。这个数字和14.06亿的中国人口相比,可以忽略不计了。


Esperanto ne estu nur komuna lingvo de eŭropanoj, sed internacia lingvo por la tuta homaro! Dum la disvastigo de Esperanto kaj la disvolvigo de la lingvo, eŭropanoj, kiuj jam multe ĝuas la privilegion, devas sekvi la fundamenton de Esperanto, kaj pripensi la malfacilaĵon de ne-eŭropanoj en la lernado. Se Esperanto estas nur ludilo de eŭropanoj, ĝi mal-disvolviĝos ne-eviteble al malgranda dialekto de Eŭropo!
世界语不能仅仅是欧洲人的共同语,而是全人类的国际语!在世界语的发展过程和世界语语言的演化过程中,已经享受过优先权的欧洲人,必须遵守世界语的基础,并且要考虑非欧洲人的学习困难。如果世界语只是欧洲人的玩具,那世界语将不可避免地萎缩成欧洲的一个小方言!

评论

此博客中的热门博文

让 Slax Linux 显示中文 Legi ĉinan lingvon en Slax Linux

    为了发挥身边老爷机们的余热,我一直在用虚拟机测试几种小型的 Linux 系统。以前我用过 Puppy Linux,但这个系统,在我现在的 VirtualBox 虚拟机上,鼠标乱跑,不好用。以前没有这个现象。     几个月前,我在一台超过10年的老笔记本上安装了 Linux Mint Xfce,完全能够满足需要了。今天又发现了 Slax Linux 这个袖珍的操作系统,32位的安装包才267MB。下载安装很顺利,但打开中文网页,汉字全部成了小方块儿。世界语的帽子字母 ĉ、ĝ、ĥ、ĵ、ŝ、ŭ 倒是显示正常。     分析是因为系统过于精简,没有集成中文字体。网上的中文字体包都是压缩的,下载解压太麻烦。虽然我也是从 Dos 系统开始学习计算机的,但用惯了 Windows 的菜单鼠标操作,就懒得再记忆 Linux 命令了。我把开源的谷歌中文思源黑体 SourceHanSansCN-Regular.otf 上传到我的网站,然后打开在浏览器输入地址下载。     下载后点击字体名称,又提示无法打开。看来 Slax Linux 也没有集成字体管理软件。在网上以“Slax Linux add fonts”为关键词搜索了一下,找到了添加字体的办法: 复制或者剪切下载的字体,打开 /usr/share/fonts/opentype 目录,粘贴。然后输入 fc-cache 清空字体缓存。     再刷新页面,中文还是乱码。     重启浏览器,再打开中文页面,好了,可以浏览中文网站了。

Alia Mensogo de Esperantistoj 世界语者的另一个谎言

La Universala Kongreso de Esperanto (UK) estas la unika mondskale kongreso, kiu ne bezonas interpretistojn. En la UK, ĉiuj partoprenantoj parolas la saman lingvon – Esperanto. Oni interparolas senbare en Esperanto pri diversaj temoj. Tia priskribado altiras interesatojn, kaj emociigas esperantistojn sin mem. Bedaŭrinde, tio estas alia mensogo de esperantistoj. Partoprenantoj de la 100a UK en Lille, Francio. Dum la UK, ĉu ĉiuj parolas nur Esperante? Esperanto estas pli facila ol naturaj lingvoj. Sed la subtenantoj troigas ĝian facilecon. Fakte plejparto de la lernantoj de Esperanto ne posedas la lingvon. Kiom da lernis Esperanton? Kaj kiom da finfine posedas la lingvon? Mi okazigis kelkajn kursojn en universitatoj en Urumqi, la ĉefurbo de la regiono Xinjiang, sed nur 1 kursano esperantistiĝis. Antaŭe, kiam alia homo esprimis sian volon lerni Esperanton, mi tuj donacis aŭ alpruntis lerno-libron al li aŭ ŝi. Sed post kelka tempo, la lernolibro malaperis kun la in...

真假世界语者 Kio estas esperantisto?

几年前,在中国世界语论坛上发生了关于什么是”世界语者“的争论。 Antaŭ kelkaj jaroj, en la ĉina esperanta forumo okazis disputo: kio estas esperantisto? 绿网 是中国著名的世界语网站,一些会世界语的人和世界语学习者每天都去 绿网的论坛 逛逛。论坛上人们谈论和世界语相关的问题,发布世界语活动消息。论坛帖子大部分是汉语的,这让会说世界语的人很生气,甚至感到愤怒。他们认为,为了显示世界语的用处和易学,必须说世界语而不是汉语,甚至在国内世界语活动中,即使参加的人大部分是中国人,也要说世界语,否则公众就不会相信世界语者关于世界语的宣传了。他们进一步断言,不说世界语的人不是世界语者,甚至假世界语者!这种说法伤害了那些支持世界语运动、但不会说世界语的人的脸面和感情。 La Verda Reto   estas fama ĉina esperanta retejo, en kiu estas forumo , kiun multaj esperantaj lernantoj kaj esperantistoj vizitas en ĉiu tago. En la forumo oni diskutas problemojn pri Esperanto, kaj afiŝas novaĵojn de Esperantaj aranĝoj kaj agadoj. La afiŝoj plejparte estas en la ĉina lingvo, kio malkontentigas kaj eĉ kolerigas parolantojn de Esperanto en Ĉinio. Ili opinias, ke por montri utilecon kaj facilecon de Esperanto al la publiko, oni devas paroli la lingvon Esperanton, sed ne la ĉinan, eĉ dum la enlandaj agadoj, kies partoprenantoj estas ĉefe ĉinoj, alie la publiko ne kredas la propagandon de...